Mrozie

Nadal można wypowiedzieć się w temacie najlepszych cRPG-ów 2025 r. Tym razem jednak pytanie jest nieco inne: które z cRPG-ów Waszym zdaniem zapowiadają się najlepiej na ten rok? Można wybrać kilka! Na liście umieściłem gry, które realnie mają szanse wyjść w nadchodzących dwunastu miesiącach, ale z doświadczenia wiem, że prawdopodobnie nie wszystkim się to uda. Niemniej, tu i teraz, liczymy że zostaną wydane. Kwalifikuję tylko pełne wersje gier, bez dodatków i Early Access. Niemniej na pierwszy rzut oka... To może być całkiem udany rok!

Dla mnie również numerem jeden jest KCD2. Remaster Obliviona jest ładny, ale tylko tyle. Osobiście bardziej czekam na fanowski remake, Skyblivion, który powinien być nie tylko ładny, ale dużo rozszerzyć tu i ówdzie. I co najważniejsze jest szansa, że naprawdę wyjdzie w 2026 r. Remaster NWN2 to faktycznie obrzydliwy skok na kasę. Mocno dziurawy i, co gorsza, patchowanie idzie Aspyrowi jak krew z nosa.

Haha! Sęk w tym, że mi nigdy nie zależy na szybkim przechodzeniu. Ja zaglądam pod każdy kamień. Każdy.

The Game Awards wywołało w tym roku spore emocje. A jakie są Wasze typy w kwestii najlepszego cRPG-a 2025 r.? Zachęcam do oddawania głosów w sondzie, ale też komentowania! Mniej więcej w połowie miesiąca podsumujemy ją i dołożymy redakcyjne podsumowanie.

Rok powoli chyli się ku końcowy, więc to dobry moment na krótkie podsumowanie, prawda? Dla mnie osobiście był to rok dość... intensywny. Wiele się wydarzyło zarówno na polu prywatnym, jak i zawodowym. To wszystko ostatecznie spowodowało, że plan jak najszybszego wypuszczenia nowej wersji Enklawy ostatecznie zrealizował się dopiero na przełomie listopada i grudnia. Z jednej strony to dobrze, ponieważ podoba mi się odświeżony kształt portalu jako całość. Wciąż jest wiele do zrobienia, ale uważam, że udało się położyć solidny fundament. Poza tym zacząłem wykorzystywać w pracy przy Enklawie doświadczenie zawodowe w zarządzaniu projektu, co pomogło cały proces przyspieszyć i pozwala myśleć o ciekawiej, dobrze uporządkowanej przyszłości. Z drugiej strony zdecydowanie wolałbym, żeby taki kształt Enklawa nabrała wiele miesięcy wcześniej. Przez ten czas można było stworzyć dużo brakującego contentu... który zaczyna się tworzyć dopiero teraz. Pod tym względem jest jeszcze bardzo dużo do zrobienia. Niemniej kończę rok z przeświadczeniem, że udało się stworzyć coś naprawdę jakościowego, co pozwoli trwać Enklawie jeszcze przez długie lata. Oczywiście Enklawa nigdy nie będzie wielkim portalem na miarę GOL-a czy Eurogamera, ale niewątpliwie może wrócić do roli lidera w niszy cRPG i powalczyć o solidną pozycję wśród polskich portali o fantastyce, prawda? Taki przynajmniej jest cel. Nie na 2026 r. To zbyt krótki horyzont czasowy, jeśli wziąć pod uwagę, że jest to nadal projekt "po godzinach". Ale na kolejne kilka lat? Myślę, że jest to jak najbardziej do zrealizowania! Nie byłoby jednak tego wszystkiego, gdyby nie nasi czytelnicy. W chwili obecnej Enklawę każdego miesiąca czyta 32 tys.+ użytkowników, co jest całkiem solidną liczbą, biorąc pod uwagę contentowe zaległości. Niemniej jest to liczba, która cały czas nakręca mnie do działania. Dzięki, że jesteście! Myślę, że za rok o tej porze może być nas nawet dwa razy więcej! Tymczasem życzę Wam wszystkim i Waszym rodzinom szczęśliwego nowego roku! Oby 2026 był rokiem pełnym sukcesów! Wszystkiego dobrego!

No... to prawda. Porównanie do Złotej Piłki jest dość trafne. Wiecej tam marketingu niż faktycznej jakości. Ech, może się kiedyś skuszę na to E33 w takim razie. Ale bez pośpiechu. Na razie mam wiele innych tytułów do nadrobienia.

Banquet for Fools to może być nieoczywista perełka. O ile oczywiście nie będzie to to zabugowane ponad miarę. Na Norse też czekam, choć nie spieszy mi się, ponieważ backlog nie pozwoli mi się nudzić jeszcze długo. W tej kwestii jesteśmy na całkowicie przeciwnych biegunach! Mi brodaty jegomość przyniósł mapę Kuttenbergu. Chyba muszę przyspieszyć plany dot. ogrania KCD i wyprawy za południową granicę.

Dopiero teraz zauważyłem ostatni post. Ciekawy pomysł, choć ja bym się zdecydował. Ogólnie jestem raczej sceptycznie nastawiony do tych wszystkich mieszańców typu kitsune.

Przede wszystkim chciałbym dziś złożyć naszym czytelnikom życzenia zdrowych, spokojnych i wesołych świąt Bożego Narodzenia! Oby każdy z Was w nadchodzących dniach znalazł czas, żeby nieco zwolnić tempo, spędzić czas z rodziną, sięgnąć po dobrą książkę lub zagrać w dobrą grę i po prostu cieszyć się życiem. Wszystkiego dobrego! A co w Enklawie? Od wypuszczenia wersji beta minęły ~3 tygodnie. Pierwsza dobra wiadomość jest taka, że nic nie wybuchło! W tym czasie zdołałem poprawić kilka pomniejszych niedociągnięć, usunąłem tymczasowo możliwość logowania przez FB/X, ponieważ sprawiała problemy, a niewiele osób z niej korzystało, a także podjąłem się próby zaktualizowania wersji samego forum. Na razie nieskutecznie, sprawa jest nieco bardziej skomplikowana niż zazwyczaj, ale dojdziemy do tego. Plany są duże, ale najpierw trzeba zrobić update. Pod względem contentu sprawy również powoli nabierają tempa. @Murky zrecenzował Eisenhorna (dzięki!), ja mam na rozkładzie kilka innych tekstów, w tym przede wszystkim świeże artykuły solucyjno-poradnikowe. Jeśli wszystko pójdzie zgodnie z planem, to przed końcem roku pojawi się jeszcze jeden update. Albo dwa. Zobaczymy. Poza tym zacząłem rozpisywać sobie plany techniczno-contentowe na kolejny rok. Wiem już mniej więcej, w którą stronę zmierza Enklawa, ale zanim cokolwiek zadeklaruję, będę musiał jeszcze do tego przysiąść i oszlifować... Życie lubi zaskakiwać, więc pewnie część rzeczy trzeba będzie rozciągnąć w czasie. Enklawa jest jednak nadal projektem pasjonackim i musi często ustępować sprawom mniej ciekawym, ale brutalnie (po)ważnym. I to wszystko na dziś. Święta za pasem, pora odkurzyć kupkę wstydu...

W sensie, że trzeba jednak dać jej szanse? Zwłaszcza po TGA?

Jasne. Może nie jest to najważniejsza rzecz do zmiany, ale wezmę to pod uwagę.

Masz na myśli ten układ na stronie głównej?

Długo to trwało. Bardzo długo. Większość pewnie straciła już nadzieję lub w ogóle zapomniała o istnieniu naszej Enklawy. Niemniej stało się - po wielu zawiejach i zawieruchach w miniony weekend EnklawaNetwork.pl wystartowała w odświeżonej odsłonie, choć w wersji, którą nadal nazywam betą. Co się zmieniło? Zasadniczo to ewolucja, a nie rewolucja, dlatego artstyle pozostał mniej więcej ten sam. Największe zmiany zaszły w UX-ie. Po pierwsze, górny pasek został rozszerzony, by ułatwić przełączanie się pomiędzy różnymi sekcjami. Po drugie, i są to chyba największe zmiany, najbardziej popularna sekcja - czyli poradniki - doczekała się "pływającego" panelu bocznego (na desktopie) i statycznego, lecz łatwo dostępnego manu na górze strony (na urządzeniach mobilnych). To powinno zaadresować podstawowy problem nawigacyjny Enklawy, bowiem nasi użytkownicy częśto czytają zaledwie 1-2 artykuły i wychodzą. Być może ułatwienie nawigacji zachęci do dalszej eksploracji serwisu. Po trzecie, i również całkiem ważne, Enklawa jest teraz znacznie przyjaźniejsza w odbiorze na wysokich rozdzielczościach. Poprzednia wersja z 2017 r. powstawała, gdy wśród desktopowych rozdziałek królowały nadal formaty 1024x, 1200x czy 1440x. Dziś to margines, ponieważ większość użytkowników desktopowych przegląda stronę w rozdzielczości co najmniej 1920x i Ci właśnie powinni odczuć pozytywne zmiany w pierwszej kolejności. Układ mobilny nie zmienił się szczególnie poza ww. dodatkami w górnej części strony; niemniej zoptymalizowane "bebechy" powinny sprawić, że wizyty na mobilkach staną się jeszcze płynniejsze. I choć powyższe zmiany uważam za krok w dobrym kierunku, to nadal strona posiada pewne niedociągnięcia, które być może nie należy do krytycznych, ale będę chciał je wyeliminować: Część podstron, szczególnie tych liczących sobie 12+ lat, może posiadać pewne błędy: niewycentrowane obrazki, źle wyjustowane śródtytuły, niewłaściwy rozmiar czcionki. Szacuję, że to mniej więcej 10% wszystkich poradników. Będę je stopniowo poprawiał, żeby jakościowo przystawały do najnowszych artykułów. Pewne rozwiązanie w poradników po prostu zestarzały się źle i również wypadałoby je zmodernizować. Co do niektórych rozwiązań zastosowanych na stronach gier lub książek nie jestem do końca przekonany. Sam muszę przekonać się, jak się tego używa, i być może je poprawić. Planowałem też dodać do gier filmy, żeby trailery i gameplaye były łatwo dostępne, ale ten dzień jeszcze nie nadszedł. Myślę jednak, że to nie po to ludzie odwiedzają Enklawę, więc prace mogą chwilę poczekać. Czekam zatem na Wasz feedback, szczególnie pod kątem UX-owym: czy nowe rozwiązania działąją lepiej? Co potencjalnie można zmienić / poprawić? Dajcie znać! To jednak dopiero początek długo wyczekiwanych, pozytywnych zmian w Enklawie. Teraz czas m.in. na: Content, content i jeszcze raz nowy content. Ostatnie lata nie obfitowały w nowe poradniki do gier, a to właśnie z nich słynie Enklawa. Najwyższa pora nadrobić stracony czas i znacząco poszerzyć portal o solucje do wielu nowych cRPG-ów. Okoliczności ku temu są sprzyjające, ale o tym kiedy indziej. W wyniku całkowitego skupienia się na technicznej stronie Enklawy, nie byłem w stanie dodawać newsów w dwóch formatach, dlatego po aktualizacji strony strona newsów jest mocno... przykurzona. Newsy będę konsekwentnie konwertował na nowy format, jednakże nie jest to proces, który można zautomatyzować, dlatego wszystko potrwa przynajmniej do końca roku. W nieco dłuższej perspektywie czasu zamierzam pracować nad tym, żeby obecna beta zamieniła się w nową, pełną wersję portalu - oczywiście bazując m.in. na otrzymanym feedbacku. Wrócimy również do nieco bardziej regularnego pisania recenzji i - mam nadzieję - do social mediów. Na te ostatnie szczególnie nie było w ostatnim czasie okazji. Wreszcie zamierzam co jakiś czas pisywać kolejne Dzienniki z Enklawy, zgodnie z ich pierwotnym założeniem, które bardzo szybko zarzuciłem. Rok 2025 powoli zbliża się do końca, lecz istnieje szansa, by jeszcze przed jego zakończeniem zaktualizować to i owo. Z kolei w przyszłym roku wypada okrągłe 20 lat istnienia portalu, więc dobrze przygotować coś wyjątkowego... Czas pokaże. Tymczasem raz jeszcze zachęcam do szczerego feedbackowania nowej beta-wersji Enklawy!

Ach, gdyby faktycznie powstało kolejne DLC na miarę Krwi i wina... Albo chociaż Serc z kamienia... To mógłby być strzał w dziesiątkę. Choć trudno uwierzyć, by Geralt miał ponownie zostać głównym bohaterem. Jednak jeśli nie Geralt to kto? 

Mnie osobiście bardzo mocno odpycha ten artstyle. Zupełnie nie mój klimat.

Warto przeczytać, ponieważ książka znacząco różni się od obu filmów. :)

Był jakiś powód, dla którego usunięto ten element z 5e?

Za późno na Wesołych świąt, ale wystarczająco wcześnie na Szczęśliwego nowego roku! Ja tu zaglądam, cały czas powoli pracuję nad zmianami w bebechach Enklawy... Po nowym roku powinienem być w stanie coś pokazać. I, mam nadzieję, powrócić do prac nad contentem.

Moddingu jeszcze nie próbowałem, ale i bez nich końcówka jest mocno OP. Jakieś konkretne przykłady?

Nie, jeśli zaaplikujesz runę do przedmiotu, nie możesz jej potem usunąć.

Nie da się zrobić wszystkiego. Koniec końców to gra, a na nadmiar realizmu i tak wielu graczy narzekało. Ot, SI z ubiegłego stulecia. Ej, to wcale nie jest takie dziwne. Szlachcic się poddał i oznajmił kim jest i co zrobi, kiedy go wypuszczą, więc kmiotkowie mają prawo się wystraszyć i uciec. Piękna sprawa! Z tematów około KCD miło też wspominam internetowe batalie Dana Vavry z amerykańskimi postępowcami żalącymi się na brak reprezentacji czarnoskórych w grze.

Tłumaczowi Google'a nadal daleko do ręcznego tłumaczenia, zwłaszcza w nieco bardziej egzotycznych językach. W przypadku grafiki i filmów ten postęp AI wydaje się znacznie szybszy, choć oczywiście wytworom AI nadal daleko do ideału. Co do rynku pracy, AI zapewne wytnie z branży większość juniorów i pozostawi tych, którzy potrafią coś więcej i będą w stanie poprawić wytwory AI. Zawód grafika nie zginie, ale stanie się bardziej ekskluzywny. O, i lepiej płatny, na co obecnie graficy, zwłaszcza 2D, mocno narzekają.

Owszem, to jest realne ryzyko. I pewnie prędzej czy później doczekamy się jakichś regulacji prawnych dot. tych kwestii, natomiast na pewno też znajdą się osoby, które wykorzystają algorytmy do takich celów jak ww. Całkowicie AI nie można zakazać, to już zaszło za daleko, więc... chcąc nie chcąc jakoś będziemy musieli żyć z jej owocami. Co nie zmienia faktu, że w wielu przypadkach to może być całkiem przydatne narzędzie. Przykładowo narzędzia, które opracowuje właśnie Unity, mogą znacząco otworzyć gaming dla osób niekoniecznie technicznych, co może okazać się ciekawym wyłomem w tej branży.

Po roku przerwy wróciłem do seriali gwiezdnowojennych. Andor był super, dwa sezony Mando naprawdę dobre, teraz zabrałem się za Księgę Boby Fetta. Pierwsze dwa odcinki nie zachwyciły, ale też nie odrzuciły. Pierwszy odcinek to prawie kino nieme. Fajnie przedstawiona relacja Boby z ludźmi pustyni. Część na Tattooine na razie nieco mniej imponuje, ponieważ Boba wydaje się nieco "miękki" jak na łowcę nagród o odpowiedniej estymie. Może to się jeszcze zmieni.

O, o możliwościach AI to można byłoby stworzyć osobny wątek. Chcąc nie chcąc mam z tym sporo do czynienia i to doprawdy niesamowite, co można wycisnąć z tych algorytmów... Co nie zmienia faktu, że do użytku komercyjnego czyste wytwory AI nie nadają się. Zbyt duże ryzyko z perspektywy nadal nieukształtowanych kwestii praw autorskich.